Sjenica i Pešterska visoravan ponovo su pokazale zašto važe za jedan od najposebnijih krajeva Srbije. U emisiji Agro karavan predstavljen je širok mozaik života na ovom prostoru – od vrijednih stočara i čuvenih pešterskih specijaliteta, do prirodnih ljepota, sportskog potencijala i velikih razvojnih planova koji ovu opštinu sve više pozicioniraju kao važno mjesto poljoprivrede i turizma.
Na prvi pogled, Sjenica osvaja surovom, ali veličanstvenom prirodom. Poznata kao jedna od najhladnijih opština nekadašnje Jugoslavije, ona istovremeno nosi epitet kraja dobrih, vrijednih i gostoljubivih ljudi. Smještena na prostranoj Sjeničko-pešterskoj visoravni, ova opština sa više od stotinu naselja i površinom većom od 1.000 kvadratnih kilometara predstavlja jedan od najvećih i najvažnijih ruralnih prostora u Srbiji.
Posebno mjesto u priči o Sjenici zauzimaju stočari, a među njima se izdvajaju braća Kurtagić, poznata po najvećem stadu ovaca na Balkanu, sa više od 1.500 grla. Njihova priča nije samo primjer uspješnog porodičnog gazdinstva, već i dokaz da se tradicija, znanje i upornost i dalje mogu pretvoriti u ozbiljan i održiv posao. Oslonjeni na sjeničku pramenku, rasu prilagođenu surovoj pešterskoj klimi, Kurtagići godinama razvijaju proizvodnju, uz jasnu računicu da bez subvencija i planskog rada takav poduhvat ne bi bio moguć.
Njihovo iskustvo potvrđuje i Irfan Kurtagić, koji naglašava da ovaj posao nije lak i da traži i volju i snagu, ali i ljubav prema stoci i zemlji. Upravo ta posvećenost čini okosnicu pešterskog života – gdje se ništa ne dobija preko noći, ali se upornim radom mogu ostvariti ozbiljni rezultati.
Da se u Sjenici može pristojno živjeti od poljoprivrede, pokazuje i domaćinstvo Grbović iz sela Štavalj. Rajko Grbović već godinama bilježi zapažene rezultate u mlečnom govedarstvu, uzgajajući simentalska grla i proizvodeći stotine litara mlijeka dnevno. Uz sopstvenu zemlju i dodatno zakupljene površine, porodica Grbović uspijeva održati stabilnu proizvodnju, a kako sami ističu, državne premije i subvencije imaju presudnu ulogu u opstanku i razvoju ovakvih gazdinstava.
Važan segment identiteta Sjeničko-pešterskog kraja jesu i njegovi gastronomski specijaliteti. Među njima posebno mjesto zauzima ovčija stelja, autentični delikates zaštićen geografskim porijeklom, koji se proizvodi isključivo od sjeničke pramenke. U domaćinstvu Majunović ova proizvodnja je višedecenijska tradicija, a sam proces zahtijeva posebnu vještinu, preciznost i strpljenje. Od pažljivog odvajanja kostiju, preko suhog soljenja morskom solju, do višednevnog sušenja na bukovom drvetu – sve u pripremi ovog specijaliteta govori o spoju iskustva i poštovanja prema naslijeđu.
Pešter je nadaleko poznat i po jagnjetini, a pečenjara kod Benka u Dugoj Poljani već decenijama čuva ugled mjesta na koje se gosti vraćaju zbog ukusa koji ne zaboravljaju. Pečenje pripremljeno na bukovom drvetu, domaća lepinja i salata od kiselog kupusa za mnoge predstavljaju pravi gastronomski doživljaj ovog kraja.
Uz poljoprivredu, Sjenica sve snažnije razvija i turistički identitet. O njenim potencijalima govorili su i predstavnici lokalne samouprave i turističkih organizacija, naglašavajući da ova opština ima izuzetne prirodne resurse – od Uvca i Sjeničkog jezera, do Specijalnog rezervata prirode Peštersko polje, Paljevina i Gutavice. Posebnu vrijednost daje činjenica da je riječ o prostoru očuvane životne sredine, čistog vazduha i vode, sa raznovrsnom florom i faunom.
Peštersko polje, kao najveće kraško polje u Srbiji i najviše na Balkanu, važi za jedno od najznačajnijih staništa ptica i biljnih vrsta. Na ovom području evidentirane su brojne rijetke vrste, a posebnu pažnju privlači hranilište za ptice grabljivice i lešinare, koje ima i ekološku i naučnu vrijednost. Sve to čini Pešter destinacijom koja nije važna samo za domaći turizam, već i za razvoj specifičnih oblika ekološkog i istraživačkog turizma.
Sjenica se ponosi i svojom multietničkom i multikulturnom tradicijom. U emisiji su predstavljene dvije velike svetinje ovog kraja – džamija Sultan Valide i crkva Svetih apostola Petra i Pavla. Ovi objekti svjedoče o bogatoj prošlosti i zajedničkom životu različitih vjera i kultura, što je jedna od najprepoznatljivijih osobina sjeničkog kraja.
Predsjednik opštine Munib Mujagić istakao je da je Sjenica u prethodnim godinama prošla kroz značajan investicioni ciklus, posebno kada je riječ o putnoj infrastrukturi, obrazovanju i uslovima za život mladih. Izgrađeni putevi, savremena škola i učenički dom dio su šire slike razvoja, dok se budućnost vidi u još snažnijem povezivanju poljoprivrede i turizma. Upravo u toj sinergiji Sjenica traži svoju razvojnu šansu – da kroz autentične proizvode, prirodne ljepote i kvalitetan smještaj privuče goste koji neće samo doći i otići, već ostati i doživjeti ovaj kraj.
U tom pravcu posebnu pažnju privlači hotel Borovi, koji je postao simbol novog turističkog lica Sjenice. Sa modernim smještajem, spa centrom i ponudom tradicionalne hrane sa farme porodice Selek, ovaj hotel spaja luksuz, domaćinsku toplinu i autentičnost Pešteri. Farma u Caričini, iz koje dolaze mliječni i mesni proizvodi za hotelsku kuhinju, dodatno jača priču o zdravoj, organskoj hrani i vezi između turizma i lokalne proizvodnje.
Na kraju, Sjenica nije samo priča o prošlosti i tradiciji. Ona je i prostor sporta, što potvrđuje skijalište Žari i rad sportskog kluba Revuša, gdje treniraju domaći takmičari, ali i reprezentativci u nordijskom skijanju i biatlonu. Na nadmorskoj visini i u klimatskim uslovima idealnim za ove discipline, Sjenica gradi i sportski identitet koji je već prepoznat i izvan granica Srbije.
Sve što je prikazano u ovoj epizodi Agro karavana jasno potvrđuje da je Sjenica mnogo više od mjesta oštrog vremena i duge zime. To je kraj bogate tradicije, velikih domaćina, vrhunskih proizvoda i prirode koja ostavlja snažan utisak. Upravo zato, Pešter i Sjenica sve više postaju simbol onoga što Srbija ima najdragocjenije – autentičnost, čistoću i ljude koji od svog rada stvaraju vrijednost. Pogledajte video ispod teksta.