Crna Trava, mala brdsko-planinska opština na jugoistoku Srbije, posljednjih dana vodi doslovnu borbu za goli život. Nakon što je u noći između četvrtka i petka (2. i 3. oktobra) gust i težak snijeg prekrio planinske puteve, ova opština je ostala potpuno odsječena od svijeta — bez struje, bez telefonskih veza i bez prohodnih puteva.
Od teških snježnih nanosa oborena stabla pala su po lokalnim saobraćajnicama, oštetila dalekovode i prekinula sve električne vodove. Kako je potvrdio pomoćnik načelnika Uprave za vatrogasno-spasilačke jedinice Sektora za vanredne situacije Miloš Milenković, u Crnoj Travi je jutros proglašena vanredna situacija, a spasioci su evakuisali deset osoba iz zabačenih sela.
Prema informacijama lokalnih vlasti, oko 200 kilometara lokalnih puteva je potpuno neprohodno. Električna energija je nestala usljed kvara na oba dalekovoda koji snabdijevaju opštinu, dok mobilna i fiksna telefonija od četvrtka uveče ne funkcionišu.
„Crna Trava je trenutno odsječena od ostatka zemlje. Ekipe Elektrodistribucije pokušavaju da dođu do mjesta kvara, ali su mnogi dijelovi puta blokirani oborenim drvećem. Do pojedinih zaseoka moguće je doći samo pješice“, saopšteno je iz Sektora za vanredne situacije.
Vatrogasno-spasilačke ekipe su od ranog jutra na terenu, zajedno s vojskom i lokalnim službama, kako bi oslobodile zarobljene stanovnike i omogućile prolazak sanitetskim vozilima i mehanizaciji.
Zbog ekstremnih vremenskih uslova, opštinski štab za vanredne situacije Crne Trave proglasio je vanredno stanje i uputio apel Vladi Srbije i resornim ministarstvima da hitno pošalju dodatnu mehanizaciju i agregate za struju.
Ministar bez portfelja zadužen za razvoj nedovoljno razvijenih područja, Novica Tončev, izjavio je da će država pomoći Crnoj Travi i da su u toku pripreme za dopremanje goriva i hrane za ugrožene.
„Ljudi su iscrpljeni, a temperature su tokom noći pale ispod nule. U najvišim djelovima opštine snijeg prelazi pola metra, a struja se ne očekuje još nekoliko dana“, navodi izvor iz lokalne uprave.
Slične poteškoće bilježe se i u drugim dijelovima Srbije. Nova Varoš, Priboj, Prijepolje, Gornji Milanovac, Prokuplje i Merošina takođe se bore s prekidima u snabdijevanju električnom energijom. Na planini Goliji je više sela i dalje odsječeno, a ekipe EPS-a i putne službe pokušavaju da probiju puteve prema zabačenim domaćinstvima.
Meteorolozi upozoravaju da se situacija može pogoršati, jer je u narednim danima najavljeno novo zahlađenje i dodatne padavine.
Stručnjaci objašnjavaju da su ovakvi problemi posljedica vlažnog, ljepljivog snijega koji ima ogromnu težinu i lako obara drveće i stubove električne mreže.
„Ovaj tip snijega, koji se ‘lijepi’ za grane i kablove, uzrokuje lančane kvarove — grane pucaju, stabla padaju i kidaju vodove. Zato je svaka sanacija spora i rizična“, navode iz Elektrodistribucije Leskovac.
Za mještane Crne Trave, ovo nije prva borba s prirodom, ali kažu da ovakvu zimu ne pamte godinama.
„Bez struje smo već tri dana, nemamo signal, grijemo se na drva, ali je sve teže. Djeca su uplašena, a stariji bolesnici nemaju lijekove“, izjavio je jedan od stanovnika za lokalni radio.
Iako su spasioci već evakuisali najugroženije, strah se i dalje osjeća među onima koji su ostali zarobljeni u svojim kućama. U mnogim domaćinstvima nestaju zalihe hrane, a medicinska pomoć je moguća samo ako spasioci uspiju da probiju zaleđene puteve.
Zima je u Crnoj Travi stigla prije kalendara, a s njom i surova lekcija o slaboj otpornosti infrastrukture u planinskim krajevima Srbije. Dok snijeg i dalje pada, stanovnici čekaju spas — i mole se da hladnoća ne odnese nove živote.