DELIMEĐE, TUTIN – Smješteno u samom srcu Koštampolja, na prostranstvima Pešterske visoravni, selo Delimeđe već decenijama predstavlja administrativni, trgovački i društveni centar ovog dijela tutinske opštine. Iako danas broji oko 500 stanovnika, njegov značaj daleko prevazilazi broj mještana, jer ovom centru gravitira više okolnih sela, a život ovdje pulsira zahvaljujući vrijednim domaćinima i brojnoj dijaspori.
Put ka Delimeđu vodi preko širokih pešterskih polja i prepoznatljivog Koštampoljskog polja, čija prirodna ljepota privlači ljubitelje netaknute prirode. U samom centru sela nalaze se osnovna škola, ambulanta, pošta i tradicionalna pijaca koja svakog četvrtka okuplja trgovce, stočare i kupce iz cijelog kraja. Ambulanta pokriva nekoliko okolnih naselja i vodi čak oko pet hiljada zdravstvenih kartona, što dovoljno govori o značaju ovog mjesta za Donju Pešter.
Dijaspora izgradila velelepno selo
Ono što prvo privlači pažnju svakom putniku jesu velike i moderne kuće koje dominiraju pejzažom. Mještani ističu da su upravo njihovi ljudi, rasuti širom Evrope, Amerike i Australije, svojim radom i uspjehom stvorili prepoznatljiv izgled Delimeđa.
„Kada vidite te kuće, vidite koliko su naši ljudi vrijedni i sposobni. U uređenim sistemima dokazali su da mogu uspjeti bilo gdje u svijetu“, ističu mještani.
Ipak, iza impresivnih građevina krije se i jedna tuga – mnoga domaćinstva tokom većeg dijela godine ostaju prazna. Tek tokom ljeta i zime, kada dijaspora dolazi na odmor, selo ponovo oživi, ulice se ispune ljudima, a trgovina dobije novi zamah.
Islamski centar sa minaretima koji su postali simbol Pešteri
Posljednjih godina Delimeđe je postalo poznato širom regiona zahvaljujući monumentalnom Islamskom centru izgrađenom 2009. godine. Njegovi minareti, visoki oko 80 metara, smatraju se među najvišim u Evropi i predstavljaju prepoznatljiv simbol Donje Pešteri. Centar ne služi samo za obavljanje vjerskih obreda. U njegovom sastavu nalaze se prostorije za mektepsku nastavu, škola Kur'ana, velika sala za vjerske i društvene događaje, kao i planirani smještajni kapaciteti za goste koji dolaze iz Bosne, Turske, arapskih zemalja i evropske dijaspore. Mještani posebno ističu doprinos brojnih vakifa, donatora iz dijaspore i rahmetli Muamera Zukorlića, koji je među prvima podržao ideju izgradnje ovog centra.
Nekad izvozili jagnjad za Italiju i Grčku
Stariji stanovnici sa sjetom se prisjećaju vremena kada je u Delimeđu radila poljoprivredna zadruga iz koje su mliječni proizvodi i pešterska jagnjad stizali čak do Italije i Grčke.
„Živjelo se lijepo, radilo se, družilo i veselilo. Mnogi su ovdje zaradili penziju“, prisjećaju se mještani koji su decenijama radili u zadružnom sistemu.
Danas je stočarstvo i dalje glavno zanimanje dijela stanovništva, ali broj grla je višestruko manji nego nekada. Najveći problem nije tržište, već nedostatak radne snage i odlazak mladih ljudi. Među onima koji su se vratili iz inostranstva nalazi se i Samir Bihorac, koji je nakon nekoliko godina provedenih u Njemačkoj odlučio da život nastavi u rodnom kraju.
Umjesto trajnog ostanka na Zapadu, izabrao je Delimeđe, gdje danas razvija porodični biznis i odgaja četvoro djece. Smatra da život na Pešteri ima posebnu vrijednost zbog porodice, tradicije i zajedništva koje je teško pronaći u velikim gradovima.
Poseban ponos mještana predstavlja i fudbalski klub Koštampolje, nasljednik nekadašnjeg FK Partizan Delimeđe. Zahvaljujući entuzijastima i donatorima, takmičarski fudbal vraćen je u selo nakon pune tri decenije pauze. Danas klub okuplja pionire i seniore, a oko 40 djece redovno trenira, što predstavlja važan doprinos zdravom odrastanju mladih na Pešteri.
Delimeđe je nadaleko poznato i po tradicionalnom vašaru 2. maja, jednom od najvećih na Pešterskoj visoravni. Na njemu se svake godine okupljaju desetine hiljada posjetilaca iz Sandžaka, Crne Gore, Srbije, Bosne i dijaspore. Posebnu pažnju privlače tradicionalne konjske trke, koje predstavljaju važan dio pešterske tradicije. Za mnoge porodice upravo je vašar prilika za susrete, druženja i obnovu veza sa zavičajem.
Iako se suočava sa istim izazovima kao i mnoga sela u regionu – odlaskom mladih i demografskim padom – Delimeđe ostaje simbol upornosti, rada i povezanosti sa zavičajem. Mještani vjeruju da će upravo dijaspora, ulaganja u infrastrukturu i očuvanje tradicije omogućiti da ovo peštersko selo i u budućnosti ostane jedno od najvažnijih mjesta Donje Pešteri. Pogledajte tv prilog ispod teksta.