U Strasbourgu je tokom oktobarskog zasjedanja Evropskog parlamenta usvojena rezolucija pod nazivom „Resolution on polarisation and increased repression in Serbia, one year after the Novi Sad tragedy“ (dokument 2025/2917(RSP)), u kojoj poslanici iz svih poslaničkih klubova zajednički izražavaju duboku zabrinutost za stanje demokratije, vladavine prava i slobode medija u Srbija.
Šta piše u tekstu rezolucije?
Prema dostupnim izvještajima, rezolucija sadrži sljedeće ključne tačke:
-
Oštra osuda državno inspirisanog nasilja, zastrašivanja građana i proizvoljnih hapšenja mirnih demonstranata, novinara, predstavnika civilnog društva i opozicije.
-
Ukazivanje na ekstremnu političku polarizaciju u Srbiji, koja, kako se navodi, prijeti eskalacijom socijalnih i političkih tenzija.
-
Kritika medijskih kampanja koje služe za diskreditovanje protestnih pokreta, nezavisnih medija i upotrebu ličnih podataka protiv pojedinaca u opoziciji.
-
Poziv srpskim vlastima na hitnu, sveobuhvatnu i transparentnu istragu događaja u Novi Sad (rušenje nadstrešnice na železničkoj stanici) i svih povezanih protesta, uz zahtjev za dovođenje odgovornih pred lice pravde.
-
Postavljanje uslova za nastavak procesa pristupanja Srbije Evropskoj uniji: rezolucija navodi da dalje korake u pristupanju mogu pratiti konkretnije reforme i usklađivanje sa vanjskom politikom EU — uključujući uvođenje sankcija protiv Rusija — kao primjer.
Zašto se ova rezolucija opisuje kao „nikad oštrija“?
Analitičari i mediji ocjenjuju da je ova rezolucija najstroži instrument kojim je Evropski parlament do sada izrazio stav prema Srbiji. Broj glasova ukazuje na značajan konsenzus: 457 poslanika je glasalo za, 103 protiv, 72 suzdržano.
Glavni razlozi za oštriji ton su: rastući broj demonstracija, percepcija slabljenja demokratskih institucija, te mogućnost da Srbija bez značajnih reformi sklizne ka modelu “čekaonice” za pristup EU.
Šta to praktično znači za Srbiju?
-
Progres u pregovorima za članstvo u EU bi mogao biti dodatno usporen ukoliko Beograd ne ispuni jasne zahtjeve – poput provođenja reformi, bolje zaštite medijskih sloboda i vladavine prava.
-
Rizik od primjene individualnih sankcija prema zvaničnicima Srbije je naglašen, posebno u kontekstu izjava grupa kao što su Renew Europe koje pozivaju na konkretne korake.
-
Pritisak na vlasti da otvore dijalog sa studentima, opozicijom i civilnim društvom — rezolucija eksplicitno navodi podršku zahtjevima studenata i poziva na inkluzivnu političku participaciju.
Rezolucija Evropskog parlamenta od 22. oktobra 2025. označava prekretnicu u odnosu EU prema Srbiji. Jasnije od ikada pre, Brisel stavlja na sto zahtjeve — ne samo formalne — već konkretne korake koji se moraju desiti ukoliko Srbija želi održati svoj put ka Evropskoj uniji. Za čitaoca u regionu, ovo znači da je vrijeme za promjene — i da se sve manje radi samo o potencijalnom ulasku u EU, a sve više o vjerodostojnosti domaćih vlasti i demokratskoj budućnosti zemlje. Pogledajte N1 ispod teksta.