Brisel / Strazbur, 22. oktobar 2025. — Evropski parlament usvojio je danas rezoluciju kojom oštro kritikuje stanje demokratije, vladavine prava i slobode medija u Srbiji, ocjenjujući da je zemlja pod vlašću predsjednika Aleksandra Vučića „zarobljena političkom polarizacijom i pojačanom represijom“.
Dokument pod nazivom „Rezolucija o polarizaciji i pojačanoj represiji u Srbiji, godinu dana nakon tragedije u Novom Sadu (2025/2917(RSP))“ usvojen je sa 457 glasova za, 103 protiv i 72 uzdržana, čime je, prema riječima evropskih poslanika, „poslata najjasnija poruka Beogradu do sada“.
U tekstu rezolucije Evropski parlament izražava duboku zabrinutost zbog urušavanja nadstrešnice željezničke stanice u Novom Sadu u novembru 2024. godine, u kojem je više osoba izgubilo život. Parlament traži nezavisnu i transparentnu istragu tog događaja, uključujući ulogu državnih institucija, izvođača i nadzora nad projektom.
Ali, tragedija u Novom Sadu samo je povod. Evropski poslanici navode da je Srbija suočena sa ozbiljnim pogoršanjem demokratskih standarda — od političkih pritisaka i kontrole medija, do zloupotrebe javnih resursa u izbornim kampanjama.
“Evropska unija ima mjesto za Srbiju, ali samo za demokratsku Srbiju”, stoji u tekstu rezolucije.
Evropski parlament poziva Evropsku komisiju da razmotri zamrzavanje finansijskih sredstava Srbiji ukoliko se ne pokaže napredak u vladavini prava, slobodi medija i borbi protiv korupcije.
Takođe, od Beograda se traži usaglašavanje spoljne politike sa Evropskom unijom, uključujući i sankcije Rusiji, te prekid kampanje dezinformacija i propagande koja, prema ocjeni EP-a, “podriva evropske vrijednosti”.
“Srbija ne može napredovati na evropskom putu ako nastavi podržavati autoritarne obrasce i politike koje su u suprotnosti s evropskim standardima,” navodi se u rezoluciji.
Poseban dio rezolucije posvećen je protestima građana i studenata koji su se tokom 2025. godine suočavali s pritiscima i zastrašivanjima.
Evropski parlament “izražava solidarnost sa srpskim građanima koji se bore za slobodu, pravdu i istinu”, pozivajući vlasti da prestanu s „neopravdanom upotrebom sile“ protiv mirnih okupljanja.
„Evropski parlament stoji uz mlade ljude u Srbiji koji su izgubili vjeru u institucije, ali ne i u demokratiju“, stoji u završnom dijelu dokumenta.
Dok su evropski poslanici iz redova zelenih, liberala i socijaldemokrata pozdravili rezoluciju kao “istorijsku”, vlast u Beogradu reagovala je burno, nazivajući je “politički motivisanom i antiserbskom”.
Opozicione partije i građanski aktivisti, s druge strane, ocjenjuju da je ovo prva ozbiljna podrška međunarodne zajednice njihovoj borbi za demokratsku Srbiju.
Nevladine organizacije iz Sandžaka i Vojvodine ističu da je rezolucija “važna i zbog regionalnih neravnopravnosti, gdje se selektivna pravda i politički pritisci najviše osjećaju”.
Usvajanje ove rezolucije ne nosi direktne sankcije, ali ima veliku političku težinu. Ona je znak da je strpljenje Brisela na izmaku, te da se buduće evropske odluke o Srbiji neće temeljiti na obećanjima, već na mjerljivim reformama.
Evropski parlament jasno poručuje: put ka članstvu u EU ostaje otvoren, ali samo ako Srbija pokaže da može biti demokratska, slobodna i pravedna država.
Rezolucija Evropskog parlamenta o Srbiji (usvojena 21. oktobra 2025.)
“On the polarisation and increased repression in Serbia, one year after the Novi Sad tragedy”
Ključni zahtjevi Evropskog parlamenta
-
Nezavisna istraga o tragediji u Novom Sadu
EP zahtijeva od vlasti Srbije da sprovedu nezavisnu i transparentnu istragu o urušavanju nadstrešnice željezničke stanice u Novom Sadu (2024), u kojem je poginulo više osoba.
Parlament traži da se utvrdi odgovornost lokalnih i državnih institucija koje su izdale građevinske dozvole i vršile nadzor. -
Osuda političke polarizacije i pritisaka
Parlament izražava duboku zabrinutost zbog rastuće političke polarizacije u Srbiji i represe prema građanima, opoziciji i medijima.
U tekstu se navodi da vlasti u Beogradu “koriste govor mržnje i dezinformacije da bi diskreditovale nezavisne novinare i demonstrante”. -
Upozorenje o mogućem zamrzavanju EU sredstava
EP poziva Evropsku komisiju da razmotri obustavu finansijske pomoći Srbiji ako se ne pokažu konkretni pomaci u vladavini prava i slobodi medija.
Pominje se mehanizam Rule of Law Conditionality kao instrument kontrole EU fondova. -
Zahtjev za slobodu medija i izbore pod nadzorom
Parlament traži hitno poboljšanje izbornih uslova i slobodnog rada REM-a.
Predloženo je da sledeći izbori u Srbiji budu održani uz punu međunarodnu superviziju OSCE-a. -
Usklađivanje spoljne politike sa EU
Srbija se poziva da usklađuje spoljnopolitičke poteze s Evropskom unijom, posebno u kontekstu sankcija prema Rusiji.
Citirano:“Srbija ne može napredovati u pristupnom procesu ako nastavi da podriva zajedničke spoljnopolitičke odluke EU.”
Politička poruka Briselu i Beogradu
-
Rezolucija je najstroža do sada o Srbiji, sa 457 glasova “za”, 103 “protiv” i 32 “uzdržana”.
-
EP šalje jasnu poruku da “Evropski put Srbije nije zagarantovan ukoliko vlast ne promijeni kurs”.
-
Ističe se da je “vladavina prava, sloboda medija i borba protiv korupcije” temeljni uslov za nastavak pregovora o članstvu.