Klimente s Pešteri su najveći junaci među Bošnjacima!

4773

U Bošnjačkom narodu oduvijek ima junaka koji su u prošlosti branili čast i obraz bošnjačkog
naroda, ali junaštvo Klimenti rodom iz sjeverne Albanije poprima epske odlike. Oni su oduvijek
kapija Bošnjaka i čuvari obraza i junaštva.

Klimente su nastale negdje oko prvog vijeka nove ere i vode porijeklo od slavnih i ratničkih Kelta koji su u jednom trenutku porobili gotovo cijelu Evropu ili po jednoj pretpostavci od keltskog plemena Skordisci. Po nadiranju Slavena pomeraju se ka sjevernoj Albaniji i Prokletijama. Vezuju ih za bizantsku tvrđavu Clementiana. Godine 1497. popisana su 152 domaćinstva kao pripadnici lokane vojske u Osmanskom carstvu – dervendži, mada Osmanlije
nikada nisu imale potpunu kontrolu nad njima, jer su bili izuzetno ratoborni i ponosni kao pleme te nisu trpjeli ropstvo. Već 1580. godine Klimente odbijaju da plaćaju porez Osmanlijama.
Klimente nisu priznavali ničiju vlast i ponosno su ratovali protiv svake sile i nepravde. U
njihovom plemenu oduvijek se njegovalo junaštvo i data riječ te su se tako 1609. godine sukobili s Osmanlijama i ti sukobi traju sve do 1702. godine kada je otpor Klimenti slomljen i oni bivaju preseljeni na teritoriju Peštera sa 251 kućom. Sa Klimentama na Pešter su preseljeni i katolički misionari koji podižu katoličku katedralu u Uglu i Kamešnici. 1707. godine Klimente na Pešteru dižu ustanak i 147 kuća ili 1362 pripadnika plemena, kreće put Klimenta i Albanije. Da bi se probili u rodna Brda oružje uzimaju i žene i tako pobjeđuju duplo veću osmansku vojsku i sa katoličkim misionarima stižu u svoj Kliment. Godine 1711. Klimente se probijaju do Pešteri da
bi poveli nazad preostale Klimente.

Međutim od 130 porodica samo 50 kreće put Albanije dok 80 porodica Klimenti odbija da se
vrati! Ovih 80 porodica su izabrali da njihov dom bude Pešter, Sandžak i da svoju budućnost nastave među Bošnjacima primajući islam kao vjeru, prihvatajući bosanski jezik, običaje i kulturu Bošnjaka. Bošnjaci su ih prihvatili kao velike junake i kao komšije koje se poštovali i cijenili.

Niko danas ne krije to porijeklo niti ga se odriče jer u popisu katolika za 1721. godinu popisano je u Kamešnici 39, Međugoru 13, Aliveroviću 5, Rasnu 4, Tuzinju14, Rastenoviću 13, Krnjoj Jeli 6, Ugao 20, Leskova 12, Braćak 3, Devreč 2, Šaronje 1, Glogovik 6, Gujiće 1, Guceviće 2, Roselana 4, Dragojloviće 2, Štavalj 3, Brnjica 2, Cetanoviće 9, Družiniće 7, Duga Poljana 5, Buče 3. Konjari 5, Žirče 4, Kovači 3, Paljevo 3, Crniš 2, Raduhovci 2, koji do 1737. godine svi prelaze na islam i postaju Bošnjaci jer su tako izabrali njihovi djedovi.
Drugo zanimljivost za Klimente sa Peštera se vezuje za 1737. godinu. Izbijanjem austro-turskog rata 1737. godine Klimente katolici, potpomognuti srpskom vojskom ulaze u Novi Pazar i tom prilikom su pobili i prognali većinu Bošnjaka iz grada. U kasnijem povlačenju Klimente katolici su se naselili ispod planina Rudnika i Avale. Tada Klimente sa Pešteri zajedno sa Bošnjacima kreću ka naselju Klimenti podno Rudnika i u znak osvjete za počinjen pokolj nad Bošnjacima u Novom Pazaru ubijaju veći dio katoličkih Klimenti koji od tada historijski nestaju.

Preostale katoličke Klimente koji nisu učestvovali u sukobu 1742. ruše poslednju katoličku crkvu u Kamešnici, a 1804.godine Karađorđe zatiče Klimente kao pripadnike islama koje su Bošnjaci prihvatili kao svoje biće. Zahvaljujući Klimentama Karađorđe nije osvojio Pešter. Od tada do danas Klimente s Pešteri su Bošnjaci koji brane Sandžak, bošnjaštvo, vjeru islam i jezik bosanski. Svjesni su svojega junaštva i porijekla, ali i svojega bošnjačkoga identiteta i svoje budućnosti.

Elijas Rebronja,
direktor Bošnjačkog instituta za nauku, kulturu i umjetnost