Nakon smrti dugogodišnjeg iranskog lidera Alija Hamneija u američko-izraelskim zračnim napadima, Iran je dobio novog vrhovnog vođu. Na tu funkciju izabran je njegov sin, 56-godišnji vjerski učenjak Mojtaba Hamnei, koji je godinama smatran jednom od najutjecajnijih, ali istovremeno i najtajanstvenijih figura unutar iranskog političkog sistema.
Odluku o izboru donijela je Iranska skupština stručnjaka – tijelo od 88 islamskih učenjaka koje prema ustavu Islamske Republike bira vrhovnog vođu države. Iako je riječ o sinu pokojnog lidera, vlast formalno nije prenesena nasljedno, već kroz ustavnu proceduru.
Mojtaba Hamnei tako postaje treći vrhovni vođa Irana od Islamske revolucije 1979. godine, a vlast preuzima u jednom od najnapetijih trenutaka u savremenoj historiji zemlje.
Mojtaba Hamnei rođen je 8. septembra 1969. godine u Mašhadu, jednom od najvažnijih vjerskih centara Irana. On je drugi sin dugogodišnjeg vrhovnog vođe Alija Hamneija, koji je zemljom upravljao od 1989. godine. Odrastao je u politički i ideološki snažnom okruženju, svjedočeći usponu svog oca od revolucionarnog aktiviste do predsjednika Irana, a potom i vrhovnog vođe.
Bio je oženjen Zahrom Haddad-Adel, kćerkom utjecajnog konzervativnog političara Gholam-Alija Haddad-Adela, bivšeg predsjednika iranskog parlamenta. Njegova supruga je, prema dostupnim informacijama, poginula u napadu na stambeni kompleks porodice Hamnei u Teheranu, u kojem je stradalo više članova porodice.
Poput mnogih istaknutih ličnosti iranskog klerikalnog establišmenta, Mojtaba Hamnei je religijsko obrazovanje stekao u gradu Qomu, koji predstavlja glavni centar šiitske teologije.
Studirao je islamsko pravo i teologiju kod poznatih konzervativnih učenjaka, među kojima su ajatolah Mahmoud Hashemi Shahroudi, ajatolah Lotfollah Safi Golpaygani i ideolog Mohammad-Taqi Mesbah-Yazdi.
Veći dio života proveo je predajući na seminarima u Qomu, posebno na naprednim teološkim predavanjima poznatim kao „dars-e kharej“, najvišem nivou šiitskog vjerskog obrazovanja. Zanimljivo je da Mojtaba Hamnei nikada nije obavljao formalnu državnu funkciju niti se kandidovao na izborima.
Uprkos činjenici da nije imao zvanične političke funkcije, Mojtaba Hamnei se godinama smatrao jednom od ključnih figura iza kulisa iranskog političkog sistema. Njegovo ime povremeno se pojavljivalo u kontekstu predsjedničkih izbora i političkih odluka, posebno u vezi s kandidatima koje je navodno podržavao.
Za razliku od mnogih iranskih lidera, rijetko daje javne izjave, intervjue ili političke govore, što je dodatno učvrstilo reputaciju tajanstvenog i diskretnog političkog igrača. Njegovi javni nastupi uglavnom su bili ograničeni na vjerske ceremonije, državne komemoracije i službene skupove.
Prema iranskim izvorima, Mojtaba Hamnei je kao mladić učestvovao u iransko-iračkom ratu tokom 1980-ih, kada se pridružio dobrovoljačkim jedinicama. Pojedini zapadni mediji dovodili su ga u vezu s Korpusom islamske revolucionarne garde (IRGC), jednom od najmoćnijih institucija u Iranu, iako nikada nije imao formalnu funkciju unutar te strukture.
Dolazak Mojtabe Hamneija na čelo Irana događa se u vrijeme ozbiljne regionalne krize i otvorenih prijetnji. Izraelski zvaničnici ranije su upozorili da bi svaki novi iranski lider koji nastavi konfrontaciju sa Izraelom mogao postati meta napada.
Takve izjave dodatno naglašavaju težinu političkog trenutka u kojem novi vrhovni vođa preuzima vlast – u atmosferi međunarodnih napetosti, unutrašnjih političkih pritisaka i neizvjesne budućnosti za Islamsku Republiku.