ŠEHIDI BRATSTVA ZORONJIĆ KOJI NEVINI STRADAŠE OD ITALIJANSKIH I ČETNIČKIH ZLOČINACA TOKOM DRUGOG SVJETSKOG RATA
Tokom Drugog svjetskog rata na području Bistrice kod Bijelog Polja stradalo je preko 315 Bošnjaka muslimana. Najveći broj njih, stradao je tokom “krvavog Božića”, u januaru 1943. godine, kada su Bistricu i desnu obalu Lima (Bjelopoljski srez-Donji Bihor), iz pravca Berana, Bijelog Polja i Sjenice napale jake četničke horde, kojima je komandovao Pavle Đurišić.
Tokom četvorogodišnjeg rata (1941-1945) bratstvo Zoronjić je izgubilo 24 svoja bratstvenika, među kojim je bilo 6(šestoro) djece i 5(pet) žena. Najmlađa žrtva, Fatima, bila je beba od nepunih godinu dana, a najstarija dedo Bećir od 70 godina. Od direktnog četničkog terora i posljedica njihovog zločina stradalo je 23 bratstvenika, dok je jedan bratstvenik poginuo u borbi protiv italijanskog okupatora.
Tim povodom, a nakon 80 godina od završetka rata, u Bistrici, u bratstveničkom mezarju Žiljak, u znak sjećanja na stradale, potpomci su u ljeto 2025.godine opremili šehidski nišan.
Stradalih Zoronjići:
AMIR Šaćir ZORONJIĆ
(1883-1943)
Domaćin. Rođen u Ušanoviće, Bistrica. Posjedovao najviše zemlje u Ušanoviće, te se u narodu govorilo o “Amirovom polju”. Oženjen i otac četvoro djece (Huzeir, Jonuz, Saliha, Džemila).
Ispred praga svoje kuće ubijen je od strane četnika, 6. januara 1943. godine.
Nekoliko dana nakon ubistva, od strane komšije Mika Popovića, ukopan je u bratstveničkom mezarju Ušanoviće.
U trenutku ubistva imao je 60 godina.
AZEM Mašo ZORONJIĆ
(1908-1942)
Poljoprivrednik. Rođen u Žiljaku (Vrelo), Bistrica. Oženjen i otac petoro djece (Ziko, Ramiza, Rahman, Ramo, Kada). Ratne 1942.godine, usljed nedostatka hrane za stoku, sa svojim rođakom Šerifom, na konjima odlazi prema Sjeničkim Barama da dotjeraju kupljenu slamu od Rašida Crnovršanina. U četničkoj zasjedi, u mjestu Zaklopača, blizu Sjeničkih Bara, 15. marta 1942. godine su zarobljeni, opljačkani i zaklani. Njihove supruge su pošle po njih, dovezle ih i ukopale u bratstveničkom mezarju Vrelo u Žiljaku.
U trenutku ubistva imao je 34 godina.
BAHTO Meho ZORONJIĆ
(1896-1943)
Ugledni domaćin. Rođen u Trešnjevici, Sjeničke Bare. Bio kmet u selu Drenevina. Oženjen i otac šestoro djece (Fata, Hasnija, Deka, Zika, Hankija, Nejma). Ubijen je od strane četnika na brdu Debelj iznad bistričkog sela Mojstira, 5. janura 1943. godine. Njega su četnici svezali za drvo, dugo vremena mučili da bi mu na kraju naložili vatru pod noge od čega je u stravičnim mukama izgorio.
U trenutku ubistva imao je 47 godina.
BEĆIR Bešir ZORONJIĆ
(1873-1943)
Rođen u Žiljaku, Bistrica. Oženjen i otac petoro djece (Osman, Ramiz, Hafiz, Jonuz, Jusuf).
Tokom četničkog zločina u Bistrici, 6. januara 1943. godine, sa porodicom je krenuo u izbeglištvo prema Kosovu. Star i iscrpljen od puta, razbolio se i u Pećkoj Banji preselio.
Zbog ratne situacije i velike nesiguronosti, ukopan je tokom noći u lokalnom mezarju u Pećkoj Banji. Kako je u trenutku ukopa bila zima i snijeg, porodica mu kasnije nije mogla pronaći mezar.
U trenutku stradanja imao je 70 godina.
ČEBA Šućro ZORONJIĆ
(1900-1943)
Domaćica. Djevojačko prezime Kolić. Udata za Šućra Zoronjića iz Žiljaka sa kojim je imala petoro djece (Nuro, Redžo, Gano, Nezo, Hakija i Tale).
Tokom četničkog zločina u Bistrici, 6. januara 1943. godine, sa porodicom je izbjegla u Peć, gdje je usljed iscrpljenosti i bolesti preselila. Ukopana u Peći, ali joj se mjesto mezara ne zna.
U trenutku stradanja imala je 43 godine.
DELVA Ahmet ZORONJIĆ
(1914-1943)
Djevojka. Rođena u Žiljaku, Bistrica.
Kćerka Ahmetova i Fatimina. Bila neudata. Ubijena tokom četničkog zločina u Bistrici, 6. janura 1943. godine. Nije poznato da li je ukopana, ali ako jeste onda je to najvjerovatnije u bratstveničkom mezarju u Žiljaku.
U trenutku ubistva imala je 29 godine.
ĐULA Salko ZORONJIĆ
(1878-1943)
Rođena u Žiljaku, Bistrica. Udata za Dobardžić Hamdiju iz Bijelog Polja. Majka dvoje djece (Jonuz, Raba). Tokom četničkog zločina u Bistrici, 6. januara 1943. godine, došla u rod kod svojih u Žiljaku, gdje je ubijena od strane četnika. Nije poznato da li je ukopana, ali ako jeste onda je to najvjerovatnije u bratstveničkom mezarju u Žiljaku.
U trenutku ubistva imala je 65 godina.
FATA Ahmet ZORONJIĆ
(1880-1943)
Domaćica. Djevojačko prezime Batilović. Udata za Ahmeta Zoronjića u Žiljaku sa kojim je imala četvoro djece (Šerif, Iljaz, Delva, Asim). Ubijena tokom četničkog zločina u Bistrici, 6. janura 1943. godine. Nije poznato da li je ukopana, ali ako jeste onda je to najvjerovatnije u bratstveničkom mezarju u Žiljaku.
U trenutku ubistva imala je 63 godine.
FATIMA Jonuz ZORONJIĆ
(1942-1943)
Rođena u Žiljaku, Bistrica. Kćerka Jonuza i Amire. Tokom četničkog zločinu u Bistrici, 6. januara 1943. godine, roditelji su je ponijeli sa sobom u zbjeg. Od posljedica hladnoće razboljela se i u Petnjici preselila. Ukopana je u lokalnom mezarju Trpezi, najvjerovatnije u blizini mezara njene nane Ruve.
U trenutku stradanja imala nepunu 1 godinu.
FATIMA Huzeir ZORONJIĆ
(1940-1944)
Rođena u Žiljaku, Bistrica. Kćerka Huzeira i Duze. Tokom četničkog zločina u Bistrici, 6. januara 1943.godine, sa porodicom je izbjegla na Kosovo. Od posljedica prehlade, razboljela se i preselila u Skenderaju (Srbica). Tačno mjesto mezara joj se ne zna.
U trenutku stradanja imala 4 godine.
HAMIDA Đule ZORONJIĆ
(1900-1943)
Djevojka. Rođena u Žiljaku, Bistrica. Kćerka Đula i Hadžimane. Neudata. Ubijena tokom četničkog zločina u Bistrici, 6. janura 1943.godine. Nije poznato da li je ukopana, ali ako jeste onda je to najvjerovatnije u bratstveničkom mezarju u Žiljaku.
U trenutku ubistva imala 43 godine.
HARUN Šerif ZORONJIĆ
(1931-1943)
Rođen u Žiljaku, Bistrica. Sin Šerifa i Husnije. Ubijen tokom četničkog zločina u Bistrici 6. januara 1943. godine. Nije poznato da li je ukopan, ali ako jeste onda je to najvjerovatnije u bratstveničkom mezarju u Žiljaku.
U trenutku ubistva imao je 12 godine.
HUZEIR Amir ZORONJIĆ
(1901-1943)
Domaćin. Rođen u Ušanovićima, Bistrica. Oženjen i otac dvoje djece (Ćazim, Ismet).
Sa grupom svojih komšija, u Ušanovićima, u staroj vodenici na Pećarskom potoku, organizovao seosku stražu. Prilikom četničkog napada na Bistricu, 6. januara 1943. godine, u Ušanovićima poginuo u borbi sa četnicima. Nekoliko dana nakon, od strane komšije Mika Popovića, ukopan je u bratstveničkom mezarju Ušanoviće.
U trenutku pogibije imao je 42 godine.
MAŠO Muharem ZORONJIĆ
(1878-1943)
Nepokretni stari dedo. Rođen u Žiljaku (Vrelo), Bistrica. Oženjen i otac petoro djece (Sulejman, Mifto, Azem, Sado, Meka). Tokom četničkog zločina u Bistrici, 6. januaru 1943. godine, djeca su ga na nosilima ponijeli iz kuće i krenuli u zbjeg. Međutim, vidjevši da će ih star i nepokretan usporiti zamolio je porodicu da ga ostave na obali rijeke Bistrice, gdje je od hladnoće najvjerovatnije promrzao i preselio. Mezara nema.
U trenutku stradanja imao je 65 godina.
MEDO Abid ZORONJIĆ
(1911-1941)
Domaćin. Rođen u Žiljaku (Vrelo), Bistrica. Neoženjen. Kao pripadnik Vojske Kraljevine Jugoslavije, poginuo 10. aprila 1941. godine u borbi protiv italijanske vojske na Skadru. Ukopan u Skadru.
U trenutku pogibije imao je 30 godina.
MUHEDIN Šerif ZORONJIĆ
(1938-1943)
Rođen u Žiljaku, Bistrica. Sin Šerifa i Husnije. Tokom četničkog zločina u Bistrici, 6. januara 1943. godine, sa porodicom je krenuo u izbjeglištvo prema Kosovu. Od posljedica isrpljenosti i prehlade preselio na putu prema Pećkoj Banji. Nije poznato mjesto njegovog mezara.
U trenutku stradanja imao je nepunih 5 godina.
MURAT Halit ZORONJIĆ
(1897-1943)
Domaćin. Rođen u Žiljaku, Bistrica. Oženjen i otac troje djece (Bilal, Halit, Melka). Tokom četničkog zločina u Bistrici, 6. januara 1943. godine, uhvaćen je pored rijeke Bistrice,odakle je odveli u nepoznatom pravcu i ubijen. Nije poznato da li je ukopan, ali ako jeste onda je to najvjerovatnije u bratstveničkom mezarju u Žiljaku.
U trenutku ubistva imao je 46 godina.
RUVA Ahmet ZORONJIĆ
(1878-1943)
Stara nana. Djevojačko prezime Čelebić. Bila udata za Bećira-Beća Zoronjića u Žiljaku sa kojim je imala petoro djece (Osman, Ramiz, Hafiz, Jonuz, Jusuf). Tokom četničkog zločina u Bistrici, 6. januara 1943. godine, sa porodicom je krenula u izbjeglištvo put Kosova. Od posljedica iscrpljenosti u Petnjici se razboljela i preselila. Ukopana je u seoskom mezarju u Trpezi.
U trenutku stradanja imala 65 godina.
SADO Mašo ZORONJIĆ
(1909-1944)
Domaćin. Rođen u Žiljaku (Vrelo), Bistrica. Oženjen i otac troje djece (Murat, Mulka, Munirka). Dok je još trajao rat, 5. marta 1944. godine, sa grupom Bistričana, među kojima je bio i njegov rođak Šaćir, krenuo je da izgladneloj porodici donese žita iz Peći. Na brdu Vlah, iznad Bistrice, na lokaciji Crvioča, zaustavljeni su od gupe “partizana”, među kojima je bilo i četnika iz Bistrice koji su nakon dolaska partizana brzo zamijenili kokardu zvijezdom petokrakom. Iako su od partizanske uprave iz Bijelog Polja imali uredne dozvole za kretanje, iz mržnje i zlobe, bivaju lažno optuženi da su sarađivali sa okupatorom, nakon čega su opljačkani i ubijeni. Tri dana od smrti, njegova i Šaćirova supruga su pošle na Crvioču i u istom grobu ih ukopale. Za ovaj događaj, gdje je ubijeno oko 20 bistričkih Bošnjaka, partizani su strijeljali samo jednog svog “borca” dok su ostale učesnike u ovom zločinu pustili iz zatvora, pod izgovorom da su pobjegli.
U trenutku ubistva imao 35 godina.
ŠAĆIR Abid ZORONJIĆ
(1908-1944)
Domaćin. Rođen u Žiljaku (Vrelo), Bistrica. Oženjen i otac četvoro djece (Muniba, Mustafa, Salih, Salem). Dok je još trajao rat, 5. marta 1944. godine, sa grupom Bistričana, među kojima je bio i njegov rođak Sado, krenuo je da izgladneloj porodici donese žita iz Peći. Na brdu Vlah, iznad Bistrice, na lokaciji Crvioča, zaustavljeni su od gupe “partizana”, među kojima je bilo i četnika iz Bistrice koji su nakon dolaska partizana brzo zamijenili kokardu zvijezdom petokrakom. Iako su od partizanske uprave iz Bijelog Polja imali uredne dozvole za kretanje, iz mržnje i zlobe, bivaju lažno optuženi da su sarađivali sa okupatorom, nakon čega su opljačkani i ubijeni. Tri dana od smrti, njegova i Sadova supruga su pošle na Crvioču i u istom grobu ih ukopale. Za ovaj događaj, gdje je ubijeno oko 20 bistričkih Bošnjaka, partizani su strijeljali samo jednog svog “borca” dok su ostale učesnike u ovom zločinu pustili iz zatvora, pod izgovorom da su pobjegli.
U trenutku ubistva imao je 36 godina.
ŠAĆIRA Adem ZORONJIĆ
(1941-1943)
Dijete. Rođena u Žiljaku, Bistrica. Kćerka Adema i Zahide. Tokom četničkog zločina u Bistrici, 6. januara 1943. godine, porodica ju je odnijela do Petnjice gdje je od iscrpjenosti i prehlade preselila. Ukopana je u mezarju Trpezi, najvjerovatnije u blizini mezara njene amidžinice Ruve.
U trenutku stradanja imala je 2 godine.
ŠATO Šaćir ZORONJIĆ
(1903-1943)
Domaćin. Rođen u Ušanoviće, Bistrica. Oženjen i otac dvoje djece (Ramiza, Nurija). Sa grupom svojih komšija i prijatelja, u Ušanovićima, u staroj vodenici na Pećarskom potoku, organizovao seosku stražu. Prilikom četničkog napada na Bistricu, 6. januara 1943. godine, u Ušanovićima je poginuo u borbi sa četnicima. Nekoliko dana nakon pogibije, od strane komšije Mika Popovića, ukopan je u bratstveničkom mezarju Ušanoviće.
U trenutku pogibije imao je 40 godina.
ŠERIF Ahmet ZORONJIĆ
(1899-1942)
Trgovac. Rođen u Žiljaku (Vrelo), Bistrica. Oženjen i otac šestoro djece (Musa, Idriz, Harun, Zika, Muhedin, Meka). Ratne 1942. godine, usljed nedostatka hrane za stoku, sa svojim rođakom Azemom, na konjima odlaze prema Sjeničkim Barama da dotjeraju kupljenu slamu od Rašida Crnovršanina. U četničkoj zasjedi u mjestu Zaklopača, blizu Sjeničkih Bara, 15. marta 1942. godine, su zarobljeni, opljačkani i zaklani. Njihove supruge su pošle po njih, dovezle ih i ukopale u bratstveničkom mezarju Vrelo u Žiljaku.
U trenutku ubistva imaoje 43 godine.
ZIKO Šerif ZORONJIĆ
(1935-1943)
Rođen u Žiljaku, Bistrica. Sin Šerifa i Husnije. Tokom četničkog zločina u Bistrici, 6. januara 1943. godine, sa roditeljima je pošao u izbjeglištvo prema Kosovu. Usljed iscpljenosti i prehlade preselio je na putu prema Pećkoj Banji. Mjesto mezara mu se ne zna.
U trenutku stradanja imao je nepunih 8 godina.
Pripremio:
mr Kemal Zoronjić