Turska razvojna agencija TIKA ulaže i u Novi Pazar, Sjenicu i Tutin. Taj kraj zovu mjestom sastanka Istoka i Zapada. Novi putevi, obnova postojećih, kao i rekonstrukcija škola i džamije su samo neki od projekata.

Za gradove u kojima u većini žive Bošnjaci oduvjek je važila uzrečica “spoj Srbije i Turske”. Razloge treba tražiti prije svega u rodbinskiim vezama jer, prema nekim podacima novopazarske kancelarije za dijasporu, u Turskoj živi gotovo dva miliona ljudi koji korjene vuku sa ovih prostora.

Uz brojna ulaganja koja su sprovedena ili tek treba realizovati, ne čudi odluka Novopazaraca da 2018. godine predsjedniku Turske Erdoganu dodjele najviše priznanje – Počasni građanin Novog Pazara.

“Turske investicije u Sandžaku i Novom Pazaru imaju veliki značaj za građane i privrednike Novog Pazara. Znamo da ovih dana počinje izgradnja dugo očekivanog puta Novi Pazar–Tutin čija je vrijednost više od 20 miliona evra, a koju radi turska firma ‘Tašjapi'”, navodi Nihat Biševac, gradonačelnik Novog Pazara.

Dodaje da je urađena nova zgrada suda čija je vrijednost oko milion evra, da su otpočeli radovi na potpunoj rekonstrukciji sportske sale “Izudin Šušević” pored Osnovne škole “Vuk Karadžić”, koju finansira “Douš grup”, a vrijednost radova je oko dva miliona evra.

Pored toga, ističe da su u prethodnom periodu izgrađene dvije osnovne škole, a više miliona je uloženo u razvoj novopazarske bolnice.

U Tutinu se rješava problem putne infrastrukture

Problem putne infrastrukture ka Tutinu je višedecenijski. S obzirom da tom putu gravitira više od 150.000 mještana rješavanje problema je bilo preko potrebno.

Iako se do Tutina može i jadranskom magistralom, put je petnaestak kilometara duži. Sva sela Tutinske opštine nalaze se uz oštećeni put.

“Velika sela imaju ode i samo se krpilo, renoviralo pomalo, a nije se uradilo kako treba. Trebao je da se proširi, da se uradi lijepo. Da narod mili mu se da živi u ova sela”, kaže Mumin Čalaković, mještanin.

Generalni direktor AD “Novi Pazar put” Ibrahim Škrijelj naglašava da tamo ima preko tridesetak lokacija klizišta registrovanih koja se u periodima poslije zima uglavnom javljaju i u tim kišnim periodima.

Crni bilans puta je više desetina života u proteklih dvadesetak godina. Iz opštine očekuju da će biti i eventualnih izmjena trase, jer sadašnji put ima izuzetno oštre krivine.

“Vrlo nam je važna i bezbjednost za učesnike u saobraćaju. To je put koji datira od prije 40 godina, koji je u više navrata u manjim mjerama rekonstruisan, ali bezuspešno. Skratiće rutu od Novog Pazara do Tutina i za naše privrednike. Sutra, to je jedna dobra veza za Koridor 11”, objašnjava Kenan Hot, predsjednik opštine Tutin.

Ugovor Vlada Srbije i Turske vrijedan je 24 miliona evra i podrazumjeva izradu idejnog projekta, izradu plana detaljne regulacije i izvođenje radova u dužini od 20,5 kilometara, a projekat će izvjesti turska firma “Tašjapi”.

Obnova džamije u Sjenici

Brojni islamski spomenici na ovom prostoru dodatno povezuju Bošnjake i Turke. Zbog toga, ulaganja nisu zaobišla ni Sjenicu, koja je uz donacije u poljoprovredi dobila izuzetno važan projekat obnove džamije “Sultan Valide”, jedine carske džamije u Srbiji. Ovaj “dragulj istočnjačke kulture” pod zaštitom je države.

Džamija je jedinstvena i zbog graditeljske dovitljivosti da kupolu izgrade bez stubova. Rekonstruisana je na isti način na koji je i građena. Podignuta je 1870. godine, a sada se prvi put detaljno obnavlja.

“Ono što je bitno što mi radimo u ovoj restauraciji je da se koriste originalni materijali, ne samo kamen i drvo, već i originalni malteri koji su se spravljali u tursko vrijeme i koji se i dan danas koriste bez vještačkih materijala, bez cementa. Vodimo računa, rađena je potpuna rekonstrukcija krova. Pokrivač krova je olovo koji je bio prvobitni pokrivač”, objašnjava Valida Baltić, arhitekta.

Dodaje da se unutrašnja restauracija takođe vrši prirodnim malterom i pošto nema mnogo sačuvanih elemenata ornamenata vršiće se restauracija objekta na osnovu džamija koje su rađene u istom periodu u Turskoj.

Projekat restauracije i konzervacije džamije iz osmanlijskog perioda izvodi Turska agencija za razvoj u saradnji sa Republičkim zavodom za zaštitu spomenika Srbije. Do sada je uloženo oko 800.000 evra.

Kome je u interesu da remeti vezu među Bošnjacima i Turcima koja postoji vjekovima?

Turci su uvijek bili prijatelj Sandžaka, a to prijateljstvo se produbilo za vrijeme djelovanja aktuelnog predsjednika, Redžepa Tajipa Erdogana.
Ničije političko ubjeđenje nije opravdanje za retoriku protiv dokazano i osvjedočeno najvećeg prijatelja Bošnjaka.

Izvor: Sandžak danas/RTS