Nova analiza WorldAtlas zasnovana na podacima Međunarodni monetarni fond iz izvještaja World Economic Outlook 2025 ponovo je otvorila bolno pitanje ekonomskog položaja Balkana. Prema objavljenim podacima, čak šest država regiona nalazi se među deset najsiromašnijih zemalja Evrope, a među njima i Srbija, koja zauzima osmo mjesto na ovoj nepopularnoj listi.
Iako se Srbija posljednjih godina često predstavlja kao “ekonomski lider regiona”, statistika pokazuje da prosječan građanin i dalje živi znatno slabije u odnosu na većinu evropskih država. Prema podacima WorldAtlasa i MMF-a, Srbija se nalazi iza gotovo cijele Evropske unije po kupovnoj moći i životnom standardu građana.
Na vrhu liste najsiromašnijih evropskih država nalazi se Moldavija, dok je odmah iza nje Kosovo sa oko 20.400 dolara BDP-a po glavi stanovnika prema PPP modelu. Iza Kosova slijede Ukrajina i Bosna i Hercegovina, dok se Srbija nalazi na osmom mjestu sa oko 28.500 dolara BDP-a po stanovniku prema procjenama za 2025. godinu.
Analitičari ističu da Srbija, uprkos rastu IT sektora, izvozu i stranim investicijama, i dalje ima ozbiljne strukturne probleme. Veliki dio ekonomije oslanja se na strane fabrike i jeftinu radnu snagu, dok prosječne plate u mnogim manjim gradovima ne prate rast cijena hrane, energenata i stanovanja.
Poseban problem predstavljaju regionalne razlike. Dok Beograd i nekoliko većih centara bilježe rast investicija i plata, jug Srbije, Sandžak i brojni manji gradovi suočavaju se sa odlaskom mladih, niskim primanjima i sve većom zavisnošću od novca dijaspore.
Prema podacima Svjetske banke i međunarodnih ekonomskih analiza, zemlje Zapadnog Balkana i dalje imaju znatno niži životni standard od prosjeka Evropske unije, a glavni razlozi su spor ekonomski razvoj nakon raspada bivše Jugoslavija, politička nestabilnost i dug proces evropskih integracija.
I dok građani svakodnevno osjećaju rast cijena i troškova života, podaci pokazuju da region i dalje masovno zavisi od dijaspore. Na primjer, na Kosovu doznake iz inostranstva čine gotovo 15 posto BDP-a, dok i u Srbiji, Bosni i Hercegovini te Crnoj Gori milijarde eura godišnje stižu od građana koji rade u Njemačka, Austrija i Švicarska.
Ekonomisti upozoravaju da bez ozbiljnih reformi, jačanja domaće proizvodnje i zaustavljanja odlaska mladih ljudi, Balkan teško može sustići razvijeni dio Evrope. Posebno zabrinjava činjenica da zemlje regiona već decenijama ostaju pri samom dnu evropskih ekonomskih lista, uprkos političkim obećanjima o “ubrzanom razvoju”.
Lista najsiromašnijih zemalja Evrope prema WorldAtlasu i MMF-u za 2025.
-
Moldavija
-
Kosovo
-
Ukrajina
-
Bosna i Hercegovina
-
Albanija
-
Sjeverna Makedonija
-
Bjelorusija
-
Srbija
-
Crna Gora
-
Bugarska