Evropska politička scena sve otvorenije pokazuje podjele kada je riječ o sukobu na Bliskom istoku. Među državama koje su zauzele jasnu poziciju izdvajaju se Španija i Slovenija, koje su posljednjih mjeseci povukle niz političkih i diplomatskih poteza u vezi s Palestinom, izraelskom politikom i širim regionalnim tenzijama.
Španija je jedna od prvih zemalja Evropske unije koja je zvanično priznala Palestinu kao nezavisnu državu. Ovim potezom vlasti u Madridu poslale su snažnu političku poruku podrške palestinskom pravu na samoodređenje i rješenje sukoba kroz model dvije države.
Istovremeno, španska vlada je javno osudila izraelske i američke napade na Iran, ocjenjujući da takve vojne akcije dodatno destabilizuju Bliski istok i mogu imati ozbiljne posljedice po regionalnu sigurnost. Madrid je pozvao na poštovanje međunarodnog prava i diplomatsko rješavanje krize.
Ovakav stav pozicionirao je Španiju kao jednu od evropskih država koje otvoreno kritikuju politiku izraelske vlade i insistiraju na mirnom političkom rješenju sukoba.
Slovenija zabranila ulazak Netanyahuu
S druge strane, Slovenija je otišla i korak dalje u političkim potezima prema izraelskom rukovodstvu. Ljubljana je 25. septembra 2025. godine proglasila izraelskog premijera Benjamina Netanyahua personom non grata, čime je postala prva država članica Evropske unije koja mu je zabranila ulazak na svoju teritoriju.
Odluka je donesena pozivajući se na nalog za hapšenje koji je izdao Međunarodni krivični sud (ICC), a kojim se Netanyahu tereti za ratne zločine i zločine protiv čovječnosti u vezi s izraelskom vojnom operacijom u Pojasu Gaze.
Slovenske vlasti su prethodno već povukle nekoliko koraka koji ukazuju na jasnu promjenu politike prema Izraelu.
-
U junu 2024. godine Slovenija je priznala Palestinu kao nezavisnu državu.
-
U julu 2025. zabranjen je ulazak dvojici izraelskih ministara iz krajnje desnog političkog spektra.
-
U avgustu 2025. uveden je i embargo na izvoz oružja Izraelu, što je bio prvi takav potez unutar Evropske unije.
Slovenska predsjednica Nataša Pirc Musar iste sedmice obratila se Generalnoj skupštini Ujedinjenih nacija, gdje je pozvala sve države da djeluju u skladu s međunarodnim pravom i međunarodnim institucijama.
Prema pojedinim medijskim izvještajima, Netanyahuov let prema sjednici UN-a tada je izbjegavao zračni prostor država koje bi potencijalno mogle postupiti po nalogu za hapšenje. Potezi Španije i Slovenije pokazuju da unutar Evropske unije raste broj država koje otvorenije podržavaju palestinsku državnost i kritikuju izraelsku vojnu politiku.
Dok je Španija naglasila diplomatsku dimenziju priznanjem Palestine i osudom napada na Iran, Slovenija je otišla korak dalje – konkretnim političkim i pravnim mjerama prema izraelskom rukovodstvu, uključujući zabranu ulaska i embargo na oružje.