Opština Pljevlja i državno preduzeće Rudnik uglja finansirali su sa po 1.000 eura štampanje knjige „Vitezovi Karađorđeve zvijezde JVUO 1941 – 1945“, sramnog uratka koji slavi četničke komandante i pokret poznat po etničkom čišćenju, zločinima nad civilima i saradnji sa Hitlerom i Musolinijem.
Prema riječima predsjednika opštine Darija Vraneša, promocija knjige danas će biti održana u sali lokalnog parlamenta, i to uprkos oštrim reakcijama javnosti i upozorenjima brojnih nevladinih organizacija i građanskih aktivista.
Za Bošnjake i cijeli Sandžak, ovo je duboko poniženje i civilizacijska sramota. Podsjećanja radi, upravo su četnici Pavla Đurišića i njihovi saradnici u Pljevljima, Foči i Čajniču tokom Drugog svjetskog rata počinili genocidne zločine nad Bošnjacima i Muslimanima – ubivši više od 8.000 civila, uglavnom žena, djece i staraca. Istoriografija bilježi i najbrutalnija mučenja, masovna silovanja i spaljivanja sela.
Danas, 80 godina kasnije, lokalna vlast u Pljevljima i državno preduzeće iz državne kase daju novac da se ti zločinci predstave kao „vitezi“.
Premijer Crne Gore i lider PES-a Milojko Spajić nedavno je pokušaje rehabilitacije četničkog pokreta nazvao „seoskim temama“. Međutim, kadrovi njegove partije, poput Nemanije Lakovića, direktora Rudnika uglja, aktivno finansiraju ovakve projekte. Time PES, zajedno sa NSD-om i Demokratama, praktično stavlja pečat na revizionističku kampanju koju predvode prosrpske i proruske elite i Crkva Srbije.
Nevladine organizacije upozorile su da je riječ o organizovanom talasu profašističkog revizionizma u Crnoj Gori, čiji je cilj brisanje identiteta i tradicije Crne Gore i ponižavanje potomaka žrtava.
Umjesto da gradi zajedništvo u multietničkoj sredini, lokalna vlast u Pljevljima predvođena Dariom Vranešom i Jovanom Tošić šalje poruku da su zločinci heroji. Nije prvi put da se novcem svih građana, pa i Bošnjaka, finansiraju događaji koji se pretvaraju u četničko orgijanje – sjetimo se obilježavanja pravoslavne Nove godine u januaru, kada su Pljevlja bila pretvorena u leglo šovinizma.
Antifašistički savez boraca i istoričari poput Novaka Adžića jasno upozoravaju: rehabilitacija četništva je udar na same temelje građanske i antifašističke Crne Gore. A za Bošnjake – ona je direktno vrijeđanje sjećanja na žrtve i pokušaj brisanja njihove patnje iz kolektivnog pamćenja.
Kada opštinske institucije i državno preduzeće finansiraju knjige koje slave zločince, to nije samo izdaja antifašističke tradicije, već i institucionalizovano poniženje žrtava. Bošnjaci i Sandžak su ponovo žrtve, ovoga puta kroz pokušaj historijskog brisanja i revizionizma.
Skupština Opštine Pljevlja ne smije biti mjesto sa kojeg se poručuje da je etničko čišćenje nešto za slavlje. Ako je Crna Gora doista građanska i antifašistička država, ovakva djela moraju biti zaustavljena i oštro osuđena.