NEW YORK – U prostorijama Bošnjačkog islamskog kulturnog centra u Richmond Hillu u New Yorku obilježen je 5. mart – Dan sjećanja na žrtve genocida nad muslimanima, Bošnjacima i Albancima u Plavu i Gusinju, počinjenog tokom 1912. i 1913. godine.
Komemorativni skup organizovan je uz učenje Jasina i dove, kao i obraćanja predstavnika zajednice koji su podsjetili na teške historijske događaje iz perioda kada je, prema historijskim izvorima, sprovedena kampanja nasilnog pokrštavanja i represije nad muslimanskim stanovništvom ovog kraja.
Posebno je evocirano sjećanje na 5. mart 1913. godine, kada je, prema dostupnim zapisima, crnogorska okupaciona vojska, po naredbi tadašnjeg vladara knjaza Nikole, javno strijeljala dvanaest istaknutih narodnih prvaka iz Plava i Gusinja koji su odbili da prihvate pokrštavanje i simboliku tadašnje vlasti.
Prema historijskim svjedočenjima, strijeljani su:
-
Mulla Sado Musić
-
Adem (Demo) Marković
-
Junuz Nurov Omeragić
-
Hajro Nurov Omeragić
-
Ago Jakupov Ferović
-
Emin Jakupov Ferović
-
Šećo Ferović
-
Mazo Hadžimušović
-
Hako Hadžimušović
-
Osman-aga Šehović
-
Bećo Mehmedov Aljihuljić
-
Šećo Mehmedov Aljihuljić
Učesnici skupa podsjetili su i na podatke prema kojima je tokom represivne kampanje, od 6. oktobra 1912. do kraja maja 1913. godine, ubijeno oko 2.000 civila, dok je približno 12.500 muslimana prisilno pokršteno.
Organizatori su naglasili da je cilj ovakvih okupljanja očuvanje kulture pamćenja, podsjećanje na stradanja i prenošenje historijske istine budućim generacijama.
Skup je završen zajedničkom dovom za nevine žrtve, uz poruku da se sjećanje na tragediju Plava i Gusinja mora čuvati kao opomena i dio kolektivne historije bošnjačkog i albanskog naroda.