Meteorološki modeli posljednjih dana sve češće ukazuju na mogući razvoj vremenskog scenarija kakav Evropa, a posebno Balkan, nije doživio gotovo četrdeset godina. Iako su ranije prognoze nagovještavale relativno blagu zimu, najnovije analize govore o mogućem prodoru ekstremno hladnog zraka sa istoka i sjeveroistoka kontinenta.
Meteorolog Ivan Ristić upozorava da se u višim slojevima atmosfere odvija proces koji bi mogao imati ozbiljne posljedice po vremenske prilike u drugoj polovini decembra. Riječ je o tzv. retrogradnom kretanju polarnog vrtloga – rijetkoj, ali vrlo značajnoj pojavi, koja često otvara vrata hladnim vazdušnim masama iz Sibira i istočne Evrope.
- „Prilikom praćenja polarnog vrtloga, presudni su njegova orijentacija i dislokacija. Prema trenutnim pokazateljima, oko sredine decembra dolazi do njegovog pomjeranja i kretanja unazad, sa istoka prema zapadu i jugozapadu. Upravo to omogućava prodor izuzetno hladnog vazduha ka Balkanu“, objašnjava Ristić.
Prema njegovim riječima, meteorološke karte već sada pokazuju jasno pomjeranje polarnog vrtloga iz oblasti Sibira prema Grenlandu, što je obrazac koji je u prošlosti donosio oštre i dugotrajne zime. Ukoliko se prognoze ostvare, jače zahlađenje moglo bi da počne oko 24. decembra, uz pad temperature ispod prosjeka i formiranje snježnog pokrivača čak i u nižim predjelima.
- „Zahlađenje ćemo osjetiti i nekoliko dana ranije, ali od katoličkog Božića hladnoća postaje izraženija. Retrogradni polarni vrtlog je najneugodniji upravo zbog naglih i snažnih prodora hladnog vazduha, što smo već osjetili ove jeseni, kada su temperature kratkotrajno podsjećale na rusku zimu“, ističe Ristić.
Dodaje da slična upozorenja stižu i od meteorologa iz regiona – iz Hrvatske, Sjeverne Makedonije i drugih zemalja – koji takođe najavljuju znatno hladniju zimu u odnosu na prethodnu. Posebno je zanimljivo poređenje sa zimom 1984/85. godine, koju mnogi pamte kao jednu od najhladnijih u novijoj istoriji. Ristić navodi da su i pojedini klimatski indeksi, poput MJO oscilacije, trenutno gotovo identični onima s kraja 1984. i početka 1985. godine.
- „Naravno, zbog klimatskih promjena ne možemo očekivati potpuno istu sliku kao prije 40 godina, ali sve više modela potvrđuje da bi kraj decembra mogao donijeti ledene dane i učestale snježne padavine“, zaključuje Ristić, uz poruku da će naredne sedmice biti ključne za preciznije prognoze.
Građanima se savjetuje da prate zvanične meteorološke izvještaje i da se, ukoliko se ovakav scenario potvrdi, pripreme za ozbiljan zimski period kakav dugo nije zabilježen.