Piše: Sandžak Danas – analiza snimaka i reakcija javnosti, prije čitanja teksta dobro pogledajte video snimak!
Slučaj napada na Zabjelu u Podgorici, u kojem je povrijeđen crnogorski državljanin M. J., prerasta u skandal nakon što su objavljeni snimci koji potpuno demantuju zvanično saopštenje Uprave policije Crne Gore. Dok policija tvrdi da “vještači predmet” u rukama Podgoričanina, a precizira da je “strani državljanin izvukao nož ispod garderobe”, video-zapis otkriva potpuno drugačiju hronologiju: Podgoričanin prvi istrčava s nožem, vraća se bez njega, a isti nož se potom nalazi u rukama Turčina.
Uprava policije je u svom saopštenju navela da su “identifikovana osam učesnika” i da su “dva strana državljanina uhapšena zbog nasilničkog ponašanja”. Međutim, umjesto da transparentno navede ko je prvi držao nož, policija govori o “predmetu u rukama” crnogorskog državljanina, dok za stranca bez dileme koristi riječ “nož”.
Ovakva selektivna terminologija i zamjena teza izazvale su revolt javnosti, jer se stiče utisak da se istina prikriva, a odgovornost prebacuje.
Snimci razotkrivaju istinu
Na video-snimku, koji je ubrzo postao viralan, jasno se vidi redoslijed događaja:
-
Muškarac iz Podgorice izlijeće iz ugostiteljskog objekta s nožem u ruci.
-
U narednim sekundama vraća se bez tog noža.
-
Potom Turčin drži isti nož i maše njime.
Ova sekvenca nedvosmisleno ukazuje na to da je nož oduzet u toku sukoba, što mijenja pravnu i moralnu sliku cijelog incidenta – od “nasilničkog ponašanja” do moguće samoodbrane.
Na društvenim mrežama brojni komentari izražavaju ogorčenje:
“Ako ovo nije nož, onda ni policija više ne vidi dobro!”“Za domaćeg – ‘predmet’, za stranca – ‘nož’. Dvostruki aršini u punom sjaju!”
“Snimak ne laže, policija da objasni!”
Mnogi ističu da se ovakvim postupanjem policije podgrijavaju ksenofobične tenzije, koje su već kulminirale protestima i parolama “Turci napolje” ispred zgrade Vlade.
U trenutku kada je društvo podijeljeno i kada se incidenti nacionalno i vjerski tumače, manipulacija činjenicama od strane institucija predstavlja ozbiljnu prijetnju javnom miru i povjerenju u državu. Ako se javnost dezinformiše, umjesto da se smiri, institucije same postaju izvor podjela.
Snimak ne ostavlja prostora za sumnju: Podgoričanin prvi izlazi s nožem, vraća se bez njega, a nož se potom pojavljuje u rukama Turčina.
Uprava policije, umjesto da to otvoreno saopšti, bira da zbuni javnost izrazima poput “predmet u rukama”.
To nije profesionalnost – to je zataškavanje istine. Javnost ne traži opravdanja, već činjenice. Ako policija želi da povrati kredibilitet, mora objaviti cjelovit snimak s vremenskim oznakama i precizno saopštiti ko je prvi posegnuo za nožem. Sve drugo je pokušaj da se obmane građani. A građani – ovaj put – jasno vide istinu.
Šta bi policija morala da uradi
Da bi se otklonile sumnje u pristrasnost i manipulaciju, policija bi morala da:
-
Objavi cjelovit snimak incidenta, bez rezova, s preciznim vremenskim oznakama.
-
Sprovedi forenzičko vještačenje noža – otisci, biološki tragovi, DNK i mikrotragovi mogu jasno pokazati ko ga je držao u kojem trenutku.
-
Transparentno razlikuje nasilničko ponašanje od moguće samoodbrane i preotimanja oružja.
-
Koristi jednaku terminologiju za sve strane – ako je u pitanju nož, recite “nož”, bez obzira na nacionalnost.